OPIEKA NAD OSOBĄ Z OTĘPIENIEM - PODSTAWY

Kluczową kwestią w prawidłowej opiece nad osobą z otępieniem/demencją, jest zrozumienie czym jest ta choroba i jak zmienia ona zachowanie chorego oraz postrzeganie przez niego otoczenia. Tylko wówczas możliwa jest właściwe zachowanie i efektywne działania ze strony opiekuna, stanowiące podstawę budowania dobrych relacji z podopiecznym, dających mu poczucie bezpieczeństwa i akceptacji.

Podstawą dla opiekuna jest świadomość, że demencja to nieuleczalna, przewlekła i postępująca choroba neurodegeneracyjna, a do jej głównych objawów należą: 
-  zaburzenia pamięci, logicznego myślenia, orientacji w czasie i przestrzeni 
-  niepokój, nadpobudliwość, zachowania agresywne, wycofanie
-  utrata samokontroli 
-  zaniedbanie, zanik kontroli nad czynnościami fizjologicznymi (nietrzymanie moczu, stolca). 

Ponieważ otępienie jest chorobą progresywną, oznacza to, że stan podopiecznego będzie się stale pogarszał, choć w zależności od rodzaju otępienia, w różnym tempie i zakresie u różnych osób. 

Ze względu na zaawansowanie choroby wyróżnia się: 
1. stadium wczesne - problemy z planowaniem i organizacją życia codziennego, częste zapominanie, gubienie przedmiotów, zaburzenia uwagi, apatia, przygnębienie
2. stadium pośrednie - rosnąca niesamodzielność podczas wykonywania codziennych czynności związanych z samoobsługą, dezorientacja, znaczne problemy poznawcze, zachowania nieakceptowalne społecznie 
3.  stadium późne - całkowity zanik zdolności funkcjonalnych, utrata kontroli nad czynnościami fizjologicznymi, niemal całkowita utrata umiejętności komunikacji werbalnej, apatia, leżenie w łóżku, czasem także agresja.

W każdym stadium osoby z otępieniem doświadczają negatywnych emocji, głównie lęku wywołanego poczuciem zagubienia w rzeczywistości i bezradnością i nie potrafią obiektywnie zinterpretować swojej sytuacji.  
Mimo to opiekun nie może zakładać, że podopieczny jest zupełnie niedołężny lub niechętny do wykonywania czynności. Nawet przy bardzo ograniczonej  sprawności poznawczej (intelektualnej), podopieczny nie tylko potrzebuje zajęcia, ale wręcz sam go sobie szuka. Podejmuje czynności takie jak gniecenie firan i zasłon, rolowanie obrusa, ciągłe grzebanie w szafie, odzywanie się do każdej przechodzącej osoby, przesuwanie dłonią po rozmaitych powierzchniach lub uderzanie o nie dłonią, rozkładanie i składanie tej samej chusteczki do nosa, ciągłe chodzenie po pokoju czy korytarzu, itp. Są to właśnie przejawy potrzeby bycia aktywnym.
Aktywność sprawia osobie z otępieniem przyjemność i zadowolenie, dlatego opiekun powinien dokładać wszelkich starań, aby podopieczny miał jak najwięcej szans na odczuwanie satysfakcji, zadowolenia i wykorzystywania posiadanych jeszcze kompetencji. 
Dobre praktyki stosowane w Kanadzie i innych krajach gdzie poziom opieki stoi na wysokim poziomie wskazują, że punktem wyjścia do wszelkich działań opiekuńczych i aktywizacji podopiecznych jest poprawna komunikacja. 
Jej celem w odniesieniu do podopiecznego jest kompensowanie przewlekłych deficytów emocjonalnych osoby chorej, dzięki czemu możliwe jest osiąganie oczekiwanych efektów w postaci: 
-  uspokojenia
-  odwrócenia uwagi od ciągle powracających myśli o zagrożeniu 
-  podejmowania aktywności sprawiających przyjemność i radość
-  przywrócenia podopiecznemu, w dostępnym dla niego zakresie, poczucia kontroli nad własnym życiem
-  przynajmniej czasowego uporządkowanie bieżącej rzeczywistości podopiecznego, 

Prawidłowa komunikacja w istotnym stopniu ułatwia opiekunowi efektywne wykonanie  czynności opiekuńczych i pielęgnacyjnych – prowadzi do akceptacji przez podopiecznego procedur takich jak mycie, przebieranie, jedzenie/karmienie, eliminując podczas ich trwania zachowania takie jak krzyczenie, bronienie się przed opiekunem, atakowanie opiekuna lub próby ucieczki. 

Każdego pracownika Origin obowiązują poprawne merytorycznie, kulturowo i etycznie zasady komunikowania się ze wszystkimi osobami przebywającymi w Centrach Origin – cały personel jest przeszkolony i zobowiązany do znajomości i przestrzegania zasad komunikowania się z osobą z otępieniem. 
Dzięki temu, oprócz poczucia bezpieczeństwa i akceptacji, podopieczni zyskują poczucie przynależności do społeczności Origin.
Pierwszych pacjentów Centrum Origin Otwock będzie przyjmować od 18 lutego br.
Rezerwacja miejsc na stacjonarny pobyt diagnostyczny 3-dniowy lub 7-dniowy oraz na pobyt długoterminowy w Programie Origin MemoryCare: 
INFOLINIA +48 797 606 112 lub e-mail: info@originpolska.com

JAK MOTYWOWAĆ PODOPIECZNEGO Z OTĘPIENIEM DO CODZIENNEJ AKTYWNOŚCI

Motywowanie osoby dotkniętej chorobą otępienną jest wyzwaniem, z którym wielu opiekunów mierzy się każdego dnia.
Nie można liczyć, że senior z zaburzeniami poznawczymi zrozumie przekazywane przez opiekuna racjonalne argumenty i bez sprzeciwu da się namówić na robienie czegoś, co nie nasuwa pozytywnych skojarzeń lub na co nie ma ochoty. Nawet  poranne wstawanie z łóżka stanowi dla osób z otępieniem, w tym chorobą Alzheimera, duży problem, nie mówiąc o czynnościach, które są  postrzegane przez nich jako trudne albo nieprzyjemne. Opiekun musi nauczyć się kierować uwagę seniora w stronę pozytywnych i chętnie akceptowanych lub wręcz oczekiwanych przez niego zdarzeń lub sytuacji, takich jak odwiedziny dzieci czy wnuków, spożywanie smakołyków, spacer przy dobrej pogodzie, wizyta w salonie fryzjerskim lub kawiarni itp.  – wówczas łatwiejsze staje się nakłonienie go do aktywności, która jest uzasadniona i wskazana.

Sprawowanie opieki jest łatwiejsze, kiedy opiekun powtarza te same zachowania w podobnych okolicznościach – znajdując się w znanej sobie sytuacji, podopieczny zyskuje poczucie bezpieczeństwa. Dlatego wskazane jest utrzymywanie rytmu dnia i kolejności poszczególnych czynności - osoby z demencją nie są wówczas zdezorientowane, łatwiej wówczas rozpoznają, że wszystko toczy się ustalonym torem i chętniej stosują się do poleceń opiekuna. Ponadto opiekunowi łatwiej jest komunikować się z seniorem, jeśli wypracuje uproszczoną, opartą na sygnałach komunikację z podopiecznym oraz stworzy bezpieczne, komfortowe otoczenie. Opieka i motywowanie do codziennych aktywności polega w głównej mierze na dbaniu o emocjonalny stan podopiecznego. Wielkie znaczenie ma tu mowa ciała opiekuna. Znając upodobania seniora (ulubione potrawy, tematy rozmów, programy telewizyjne i radiowe, itp.) opiekun skutecznie może sterować jego  zachowaniami. 
W praktyce,  skuteczną metodą aktywizacji jest dawanie podopiecznemu wyboru – przy czym nie chodzi o sam wybór, lecz spowodowanie, że podopieczny podejmując decyzje z góry akceptuje jej konsekwencje. Chcąc nakłonić seniora do wykonania konkretnej czynności, można zaproponować mu alternatywną, mniej dla niego atrakcyjną opcję. 

Priorytetem zawodowego opiekuna w Centrum Origin Otwock jest budowanie atmosfery zaufania i bezpieczeństwa podopiecznych oraz dbanie o optymalny przekaz emocjonalny. Stosuje on powitalny rytuał poprzez uścisk dłoni -  jest to odbierane przez podopiecznego jako oznaka szacunku i nastawia go pozytywnie do opiekuna. Umie spontanicznie „zarazić” podopiecznych dobrym nastrojem, oczekiwaniem na coś pozytywnego, radością z tego, co przyniosą następne chwile. Wyszkolony w standardzie Origin Academy opiekun potrafi stosować ożywioną komunikację, kluczową dla rozbudzenia w podopiecznych ochoty do bycia aktywnym. Potrafi umacniać w podopiecznych poczucie własnej wartości i prawidłowo motywować w codziennych sprawach np.:
 - jeśli podopieczny nie chce wstawać z łóżka, opiekun proponuje wypicie ciepłej herbaty lub kawy i zjedzenie chrupiącego pieczywa czekających w jadalni
- jeśli podopieczny lubi słodycze opiekun obiecuje poczęstunek ciastem, ale dopiero po  porannej toalecie
- jeśli podopieczny odmawia zabiegów higienicznych, opiekun zapewnia, że są one konieczne aby ładnie i świeżo wyglądać, bo przecież tylko tak warto pokazywać się dzieciom, wnukom czy sąsiadkom.

Nasi opiekunowie w Centrum Origin Otwock wiedzą jak uspokoić chorego i rozpoznają jak ważne jest zwracanie się do niego w sposób, który zna i lubi.

Każdy opiekun (domowy i zawodowy) musi mieć świadomość, jak istotna jest rozmowa z podopiecznym, czy po prostu mówienie do niego. Mówiąc, należy używać prostych słów i krótkich zdań. Zadaniem opiekuna jest podtrzymywanie „rozmowy” nawet jeśli podopieczny nie odpowiada, albo odpowiada tylko sporadycznie. Oprócz komunikowania mającego na celu wywołanie interakcji, powinien on opowiadać podopiecznemu o wszystkim co jest lub było mu bliskie w życiu.